براى آن چاك مىكنند و هر كار خلافى را براى وصول به آن مجاز مىشمرند كرده و پرده از ماهيّت آن بر مىدارد ، مىفرمايد : « اين ( زمامدارى بر مردم ) آبى متعفّن و لقمه‌اى گلوگير است » ( هذا ماء آجن « 1 » ، و لقمة يغصّ « 2 » بها آكلها ) . درست است كه حيات انسان با آب و غذاست ولى كدام آب و غذا ؟ آبى كه پاكيزه و لقمه‌اى كه گوارا باشد و امام ( ع ) در اين جا طبيعت حكومت را به آب متعفّن و لقمه‌اى گلوگير تشبيه مىكند و به راستى همين است . انسان هر قدر به زندگى حاكمان و زمامداران نزديك مىشود به مشكلات عظيم و ناراحتيهاى شديد و عواقب دردناك آنان آگاهتر مىگردد ، نه آرامشى دارند و نه امنيّتى . تنها دورنماى اين زندگى براى افراد ، جالب و پر شكوه و وسوسه‌انگيز است . البته رجال الهى به استقبال مشكلات اين امر مىروند و ناراحتيهاى آن را به خاطر خدا تحمّل مىكنند و آسايش و آرامش خود را فداى خدمت به دين خدا و بندگان او مىنمايند . اين احتمال نيز داده شده است كه « هذا » اشاره به نوع حكومتى باشد كه « ابو سفيان » آن را پيشنهاد مىكرد . به هر حال درست است كه حكومت همانند آب ، مايهء حيات ملتهاست ، ولى از آنجا كه در جوامع بشرى هميشه مورد توجّه دنياپرستان بوده است و طبعا با مردان الهى به مبارزه و منازعهء در آن بر مىخاسته‌اند ، اين آب حيات‌بخش را آلوده مىكردند و اين غذايى كه مايهء قوّت و قدرت براى جوامع بشرى است به صورت ناگوارى در مىآوردند تا آنجا كه بسيارى از اولياى حق از آن شكوه داشتند و با صراحت مىگفتند اگر فرمان خدا و رضاى او نبود هرگز به آن تن در نمىدادند ، و

--> ( 1 ) « آجن » از مادهء « اجن » ( بر وزن ضرب ) و « اجون » به معناى تغيير و دگرگونى است و به آب متعفّن كه رنگ يا طعم و بوى آن تغيير پيدا مىكند آجن گفته مىشود . ( 2 ) « يغصّ » از مادهء « غصص » ( بر وزن هوس ) به معناى گلوگير شدن است .